W myśl art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy o rachunkowości zasady (polityka) rachunkowości to wybrane i stosowane przez jednostkę rozwiązania dopuszczone ustawą, w tym także określone w MSR Ustawa o rachunkowości właśnie kierownikowi jednostki przypisuje większość obowiązków związanych z prowadzeniem rachunkowości. Według ustawy o rachunkowości odpowiada on zatem za: ustalanie w formie pisemnej i aktualizację polityki rachunkowości (art. 10 ust. 2 uor), Art. 20 Ustawa o rachunkowości (o rach.) . 1. Do ksiąg rachunkowych okresu sprawozdawczego należy wprowadzić, w postaci zapisu, każde zdarzenie, które nastąpiło w tym okresie sprawozdawczym. 2. Podstawą zapisów w księgach rachunkowych 6) art. 14 pkt 19 i art. 22 pkt 2 w zakresie art. 19a ust. 3, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.; 7) art. 66 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.”; 3) art. 93 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy Jednostkami małymi - w świetle art. 3 ust. 1c ustawy o rachunkowości - są: 1) spółki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy (tj. spółki handlowe - osobowe i kapitałowe, w tym również w organizacji, spółki cywilne), inne osoby prawne, jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy (tj. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób „Art. 40. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r., z wyjątkiem: 1) art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 2, art. 31 ust. 2 i art. 35, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia; 2) art. 1 pkt 4 lit. c i pkt 13 oraz art. 12 i art. 20, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.”. W przypadku wyboru metody ustalania różnic kursowych, o której mowa w ust. 1 pkt 2, podatnicy na pierwszy dzień roku podatkowego, w którym została wybrana ta metoda, zaliczają odpowiednio do przychodów lub kosztów uzyskania przychodów naliczone różnice kursowe ustalone na podstawie przepisów o rachunkowości na ostatni dzień poprzedniego roku podatkowego. Ustawa o rachunkowości,o rachunkowości,Rozdział 4. Wycena aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego,Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości,Dz.U.2023.0.120 t.j. 3. Warunkiem utrzymywania zasobów informacyjnych systemu rachunkowości w formie określonej w ust. 2 jest posiadanie przez jednostkę oprogramowania umożliwiającego uzyskiwanie czytelnych informacji w odniesieniu do zapisów dokonanych w księgach rachunkowych, poprzez ich wydrukowanie lub przeniesienie na informatyczny nośnik danych. 4. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych 2. Na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694, z późn. zm.) zarządza się, co następuje: 3Ne8rw. Art. 1. W ustawie z dnia 25 marca 2011 r. o Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (Dz. U. z 2019 r. poz. 640) wprowadza się następujące zmiany: 1) w tytule ustawy ogólne określenie przedmiotu ustawy otrzymuje brzmienie: "o Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego"; 2) w art. 1 wyrazy "Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia" zastępuje się wyrazami "Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego"; 3) w art. 2: a) w ust. 1 wyrazy "Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia" zastępuje się wyrazami "Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego", b) w ust. 4 po wyrazach "w kraju" dodaje się wyrazy "i za granicą"; 4) art. 3 otrzymuje brzmienie: "Art. 3. 1. Celem działalności Centrum jest inicjowanie, wspieranie i podejmowanie działań na rzecz dialogu i porozumienia w stosunkach Polaków z narodami Europy Wschodniej, w szczególności z Ukraińcami, Białorusinami, Gruzinami, Mołdawianami i Rosjanami. 2. Do zadań Centrum należy: 1) prowadzenie badań naukowych; 2) prowadzenie działalności wydawniczej; 3) upowszechnianie w Polsce i poza jej granicami wiedzy o sytuacji politycznej, historii, kulturze i dziedzictwie narodów Europy Środkowej i Wschodniej; 4) prowadzenie i wspieranie działalności edukacyjnej; 5) zwalczanie stereotypów; 6) przeciwdziałanie dezinformacji; 7) organizowanie konferencji, seminariów, wykładów oraz debat publicznych; 8) dofinansowywanie przedsięwzięć podejmowanych na rzecz dialogu i porozumienia w stosunkach Polaków z narodami Europy Wschodniej, w szczególności z Ukraińcami, Białorusinami, Gruzinami, Mołdawianami i Rosjanami; 9) prowadzenie programów stypendialnych; 10) utrzymywanie kontaktów z ośrodkami akademickimi, eksperckimi, naukowymi, kulturalnymi i politycznymi."; 5) w art. 6 uchyla się pkt 2; 6) w art. 8 w ust. 2 w pkt 4 wyrazy "języka rosyjskiego" zastępuje się wyrazami "języka angielskiego oraz ukraińskiego lub rosyjskiego"; 7) uchyla się art. 12-14; 8) w art. 19 ust. 6 otrzymuje brzmienie: "6. W posiedzeniach Rady Centrum mogą uczestniczyć, bez prawa głosu, Dyrektor Centrum, zastępcy Dyrektora Centrum oraz osoby zaproszone przez przewodniczącego Rady Centrum."; 9) w art. 20 w ust. 4 wyrazy "zadań, o których mowa" zastępuje się wyrazami "zadania, o którym mowa"; 10) w art. 22 w ust. 6 wyrazy "nie wyższej niż 3%" zastępuje się wyrazami "nie wyższej niż 15%"; 11) po art. 23 dodaje się art. 23a-23e w brzmieniu: "Art. 23a. Pracownikami Centrum są pracownicy naukowi posiadający co najmniej stopień naukowy doktora lub uznany dorobek naukowy w dziedzinie związanej z zakresem działalności Centrum oraz pracownicy niebędący pracownikami naukowymi. Art. 23b. Pracownik naukowy jest obowiązany do prowadzenia badań naukowych oraz uczestniczenia w pracach organizacyjnych związanych z prowadzonymi badaniami naukowymi, a także stałego podnoszenia swoich kompetencji zawodowych. Art. 23c. Wykonywanie obowiązków pracownika naukowego stanowi: 1) działalność twórczą o indywidualnym charakterze, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1062 oraz z 2022 r. poz. 655); 2) działalność, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. Art. 23d. Pracownikom naukowym Centrum przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze 36 dni w danym roku kalendarzowym. Art. 23e. W sprawach dotyczących stosunku pracy pracowników Centrum, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy."; 12) uchyla się art. 24; 13) po art. 24 dodaje się art. 24a w brzmieniu: "Art. 24a. 1. Dyrektor Centrum ustanawia programy stypendialne Centrum w zakresie zadań, o których mowa w art. 3 ust. 2. 2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb przyznawania stypendiów, w ramach programów stypendialnych Centrum, o których mowa w ust. 1, w szczególności: 1) rodzaje stypendiów, 2) osoby uprawnione do ubiegania się o przyznanie stypendium, 3) maksymalną wysokość stypendium, o którą można się ubiegać, 4) tryb przeprowadzania naboru wniosków o przyznanie stypendium, 5) kryteria oceny wniosków o przyznanie stypendium - uwzględniając znaczenie osiągnięć i inicjatyw dla dialogu i porozumienia w stosunkach Polaków z narodami Europy Wschodniej, w szczególności z Ukraińcami, Białorusinami, Gruzinami, Mołdawianami i Rosjanami, a także z innymi narodami Federacji Rosyjskiej. 3. Wysokość stypendium nie może być niższa niż jednokrotność i wyższa niż dwunastokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. 4. Miesięczna wysokość stypendium wypłacanego w formie świadczenia okresowego nie może być wyższa niż trzykrotność wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 3. 5. Do przyznawania stypendiów przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052 oraz z 2022 r. poz. 1301) nie stosuje się. 6. Centrum finansuje stypendia ze środków z funduszu stypendialnego, o którym mowa w art. 22 ust. 1 pkt 3. 7. Centrum przekazuje środki finansowe w ramach programów stypendialnych na podstawie zawartej ze stypendystą umowy o przyznanie stypendium. 8. Dyrektor Centrum ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Centrum regulamin programu stypendialnego Centrum."; 14) w art. 25 ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Z wnioskiem o dofinansowanie przedsięwzięcia na rzecz dialogu i porozumienia Polaków z narodami Europy Wschodniej, zwanego dalej "dofinansowaniem przedsięwzięcia", może wystąpić każdy podmiot w sprawach objętych zakresem działania Centrum prowadzący niezarobkową działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub państwa, które jest stroną układów o stowarzyszeniu z Unią Europejską i umów z Unią Europejską o pogłębionej i kompleksowej strefie wolnego handlu.". Art. 2. W ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1452) w art. 7 w ust. 2 w pkt 5b kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 5c w brzmieniu: "5c) Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność gospodarczą.". Art. 3. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. w art. 21 w ust. 1 po pkt 39e dodaje się pkt 39ea w brzmieniu: "39ea) stypendia otrzymywane w ramach programów stypendialnych Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego;". Art. 4. W ustawie z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1633 oraz z 2022 r. poz. 1459) w art. 4 w pkt 57 wyrazy "dyrektor Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia" zastępuje się wyrazami "dyrektor Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego". Art. 5. W ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1933 oraz z 2022 r. poz. 807, 872 i 1459) w art. 3 w ust. 1 w pkt 28 wyrazy "Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia" zastępuje się wyrazami "Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego". Art. 6. Zadania Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, niebędące zadaniami Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, podjęte i niezakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, mogą być realizowane przez Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego nie dłużej niż 2 lata od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 7. 1. Postępowania w sprawie przyznania stypendiów, o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, wszczęte i niezakończone zawarciem umowy o przyznanie tego stypendium przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, ulegają zakończeniu z tym dniem. 2. Do umów o przyznanie stypendium, o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. 3. Wypłaty stypendiów, o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, przyznanych na podstawie umów, o których mowa w ust. 2, dokonuje się ze środków Centrum Dialogu im. Juliusza Miero-szewskiego. Art. 8. 1. Postępowania w sprawie udzielenia dofinansowania przedsięwzięcia na rzecz dialogu i porozumienia w stosunkach polsko-rosyjskich, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, wszczęte i niezakończone zawarciem umowy o dofinansowanie tego przedsięwzięcia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, ulegają zakończeniu z tym dniem. 2. Do umów o dofinansowanie przedsięwzięcia na rzecz dialogu i porozumienia w stosunkach polsko-rosyjskich, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. 3. Wypłaty dofinansowania przedsięwzięcia na rzecz dialogu i porozumienia w stosunkach polsko-rosyjskich, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, na podstawie umów, o których mowa w ust. 2, dokonuje ze środków Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego. Art. 9. Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy: 1) Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego wstępuje w prawa i obowiązki Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia oraz staje się odpowiednio stroną lub uczestnikiem: a) umów i porozumień zawartych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia z przedsiębiorcami oraz innymi podmiotami przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, b) postępowań administracyjnych, postępowań sądowych oraz postępowań egzekucyjnych, których stroną było Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia; 2) na Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego przechodzą prawa i obowiązki wynikające z decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych dotyczących Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia. Art. 10. Pracownicy zatrudnieni w Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stają się pracownikami Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego. Art. 11. Osoba powołana na stanowisko Dyrektora Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zajmuje stanowisko Dyrektora Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego do końca okresu, na który została powołana. Art. 12. Osoby zatrudnione na stanowisku zastępcy Dyrektora Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, o których mowa w art. 9 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zajmują stanowisko zastępcy Dyrektora Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego na okres, na który zostały zatrudnione. Art. 13. Rada Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, o której mowa w art. 6 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 1, staje się Radą Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego i działa, w dotychczasowym składzie, do końca kadencji rozpoczętej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 14. Znosi się Międzynarodową Radę Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia. Art. 15. Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. Duda 1) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów oraz ustawę z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym. 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r. poz. 1163, 1243, 1551, 1574, 1834, 1981, 2071, 2105, 2133, 2232, 2269, 2270, 2328, 2376, 2427, 2430 i 2490 oraz z 2022 r. poz. 1, 24, 64, 138, 501, 558, 583, 646, 655, 830, 872, 1079, 1265, 1301, 1358 i 1459. 3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r. poz. 1163, 1243, 1551, 1574, 1834, 1981, 2071, 2105, 2133, 2232, 2269, 2270, 2328, 2376, 2427, 2430 i 2490 oraz z 2022 r. poz. 1, 24, 64, 138, 501, 558, 583, 646, 655, 830, 872, 1079, 1265, 1301, 1358 i 1459. 22. 05. 2021 | Marzena Walkiewicz Wynajem i dzierżawa urządzeń i sprzętu biurowego Wynajem i dzierżawa jest jedną z coraz bardziej powszechnych form umowy wykorzystywanych przez przedsiębiorców na potrzeby swojej działalności. Popularnym staje się również najem lub dzierżawa sprzętu i urządzeń biurowych. Takie rozwiązanie pozwala na obniżenie kosztów przedsiębiorstwa i efektywniejsze wykorzystanie swoich możliwości za pomocą dzierżawionego sprzętu. Umowa taka niesie za sobą zarówno skutki w podatku dochodowym jak i w podatku VAT oraz wymaga właściwego ujęcia w księgach rachunkowych. Tematyce tej został poświęcony również Krajowy Standard Rachunkowości nr 5. Najem i dzierżawa w świetle kodeksu cywilnego Zasady dotyczące zawierania umowy najmu lub dzierżawy regulują przepisy kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 693 § 1. Kodeksu cywilnego przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Czynsz może być zastrzeżony w pieniądzach lub świadczeniach innego rodzaju. Może być również oznaczony w ułamkowej części pożytków. Natomiast w myśl art. 659 § 1. Kodeksu cywilnego przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Czynsz może być oznaczony w pieniądzach lub w świadczeniach innego rodzaju. Umowa dzierżawy różni się tym od umowy najmu, iż w zakresie uprawnień najemca może jedynie używać przedmiotu umowy, natomiast dzierżawca ma prawo do pobierania przynoszących przez daną rzecz pożytków. Umowa najmu i dzierżawy w świetle ustawy o rachunkowości Zgodnie z ustawą o rachunkowości, jeżeli jednostka przyjęła do używania obce środki trwałe na mocy umowy dzierżawy lub najmu na czas określony, to środki te i wartości zalicza się do aktywów trwałych korzystającego, jeżeli zaś umowa spełnia co najmniej jeden z warunków określonych w art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Zatem przedmiot umowy znajduje się w środkach trwałych najemcy / dzierżawcy i podlega on amortyzacji, natomiast u wydzierżawiającego jako zobowiązanie finansowe. Taka umowa nosi zatem znamiona leasingu finansowego. Opłata podstawowa dzielona jest na część kapitałową, która stanowi spłatę zobowiązania, oraz część odsetkową, stanowiącą koszt finansowy. Natomiast w sytuacji, gdy umowa najmu lub dzierżawy nie spełnia wyżej wymienionych warunków, wówczas przedmiot umowy pozostaje w środkach trwałych wydzierżawiającego, natomiast w księgach dzierżawcy wydatki na czynsz odnosi się w koszty ujmując je w księgach rachunkowych zapisem: Strona Wn konta 402Konto 402 - Usługi obce (Kosztowe) 402 "Usługi obce" Strona Ma konta 201Konto 201 - Rozrachunki z dostawcami (Pasywne) 201 "Rozrachunki z dostawcami". Umowa najmu i dzierżawy w świetle KSR nr 5 Bardziej szczegółowe ujęcie problematyki umowy najmu lub dzierżawy zawarte zostało w KSR 5. Standard definiuje umowę dzierżawy jako umowę, przez którą wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Natomiast umowa najmu w rozumieniu Standardu jest to umowa, przez którą wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas nieoznaczony (tzn. taki, który nie jest określony w umowie), a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Najemca / dzierżawca zalicza opłaty z tytułu umowy najmu / dzierżawy do kosztów działalności operacyjnej lub pozostałych kosztów operacyjnych, gdy stosuje wariant porównawczy rachunku zysków i strat. Natomiast w przypadku stosowania wariantu kalkulacyjnego opłaty te zalicza do kosztów wytworzenia, ogólnego zarządu lub sprzedaży bądź do kosztów pozostałej działalności operacyjnej, zależnie od celu użytkowania przedmiotu najmu lub dzierżawy. Przedmiot umowy nie jest wykazywany jako składnik aktywów najemcy / dzierżawcy. Ewidencja opłat u najemcy / dzierżawcy może wyglądać następująco: Faktura VAT za opłatę wstępną: Strona WN konta 300Konto 300 - Rozliczenie zakupu aktywów trwałych (Aktywno-pasywne) 300 „Rozliczenie zakupu” – kwota opłaty wstępnej brutto Strona MA konta 201Konto 201 - Rozrachunki z dostawcami (Pasywne) 201 „Rozrachunki z dostawcami” – kwota opłaty wstępnej brutto Strona WN konta 4 „Koszty według rodzaju” – kwota opłaty wstępnej netto Strona MA konta 300Konto 300 - Rozliczenie zakupu aktywów trwałych (Aktywno-pasywne) 300 „Rozliczenie zakupu” – kwota opłaty wstępnej netto Strona WN konta 221-2Konto 221-2 - Rozliczenie naliczonego VAT (Aktywne) 221-2 „VAT naliczony” – kwota VAT od opłaty wstępnej Strona MA konta 300Konto 300 - Rozliczenie zakupu aktywów trwałych (Aktywno-pasywne) 300 „Rozliczenie zakupu” – kwota VAT od opłaty wstępnej Analogiczne księgowanie występuje również przy fakturze VAT za opłatę podstawową. Gdy okres rozliczenia jest znany, a najemca / dzierżawca opłacił czynsz za dany okres z góry dokonuje się wówczas rozliczeń międzyokresowych czynszu. Gdy umowa zawarta jest na czas nieokreślony nie rozlicza się w czasie opłaty wstępnej. Przykład. W marcu 2020 r. spółka ABC zawarła umowę dzierżawy drukarki wielofunkcyjnej na okres od kwietnia 2020 r do marca 2021 r. Dzierżawca zapłacił z góry cały czynsz w kwocie zł netto i zł VAT. Zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości spółki część czynszu przypadającego na rok 2020 ujęto jednorazowo w koszty. Spółka prowadzi ewidencję na zespole kont 4 i 5. Dokonano następujących księgowań: 1. Faktura VAT za usługę dzierżawy: Strona WN konta 300Konto 300 - Rozliczenie zakupu aktywów trwałych (Aktywno-pasywne) 300 „Rozliczenie zakupu” – kwota Strona MA konta 201Konto 201 - Rozrachunki z dostawcami (Pasywne) 201 „Rozrachunki z dostawcami” – kwota Strona WN konta 221-2Konto 221-2 - Rozliczenie naliczonego VAT (Aktywne) 221-2 „VAT Naliczony” – kwota Strona MA konta 300Konto 300 - Rozliczenie zakupu aktywów trwałych (Aktywno-pasywne) 300 „Rozliczenie zakupu” – kwota Strona WN konta 4 „Koszty według rodzaju” – kwota Strona MA konta 300Konto 300 - Rozliczenie zakupu aktywów trwałych (Aktywno-pasywne) 300 „Rozliczenie zakupu” – kwota 2. Przeniesienie kosztów czynszu pobranego z góry do rozliczenia w przyszłych okresach sprawozdawczych za pomocą PK: Strona WN konta 640Konto 640 - Rozliczenia międzyokresowe kosztów zakupu czynne (Aktywno-pasywne) 640 „Rozliczenia międzyokresowe kosztów” – kwota Strona Ma konta 490Konto 490 - Rozliczenie kosztów (Kosztowe) 490 „Rozliczenie kosztów” – kwota 3. Część kosztów przypadających na bieżący okres ( / 12 miesięcy * 9 = Strona WN konta 550Konto 550 - Koszty zarządu (Kosztowe) 550 „Koszty zarządu” – kwota Strona Ma konta 640Konto 640 - Rozliczenia międzyokresowe kosztów zakupu czynne (Aktywno-pasywne) 640 „Rozliczenia międzyokresowe kosztów” – kwota Od strony wynajmującego / wydzierżawiającego opłaty z tytułu najmu / dzierżawy stanowią przychody ujmowane u wynajmujących / wydzierżawiających, dla których zawieranie umów najmu / dzierżawy: jest działalnością operacyjną – jako przychody ze sprzedaży produktów (usług), w pozostałych przypadkach – jako pozostałe przychody operacyjne. Zgodnie ze standardem wynajmujący / wydzierżawiający obejmuje przedmiot umowy najmu / dzierżawy swoją ewidencją środków trwałych i dokonuje od niego odpisów amortyzacyjnych zgodnie z zasadami amortyzacji przyjętymi do podobnych składników aktywów. W razie, gdy wynajmujący / wydzierżawiający ujmuje opłaty z tytułu dzierżawy jako pozostałe przychody operacyjne, to odpisy amortyzacyjne przedmiotu najmu / dzierżawy zalicza do pozostałych kosztów operacyjnych. Ewidencja opłat u wynajmującego / wydzierżawiającego może wyglądać następująco: Faktura VAT za opłatę wstępną: Strona WN konta 200Konto 200 - Rozrachunki z odbiorcami (Aktywne) 200 „Rozrachunki z odbiorcami” – kwota opłaty wstępnej brutto Strona MA konta 701Konto 701 - Przychody netto ze sprzedaży wyrobów gotowych (Przychodowe) 701 „Przychody ze sprzedaży” – kwota opłaty wstępnej netto Strona MA konta 221-1Konto 221-1 - Rozliczenie należnego VAT (Pasywne) 221-1 „VAT Należny” – kwota VAT od opłaty wstępnej Analogiczne księgowanie występuje również przy fakturze VAT za opłatę podstawową. Umowa najmu i dzierżawy w świetle podatku dochodowego W myśl art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - źródłami przychodów są: najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą; Zgodnie z powyższym, jeżeli strony zawarły umowę najmu lub dzierżawy, uzgodniona w niej kwota czynszu stanowi przychód dla wynajmującego / wydzierżawiającego. Wyznaczony w umowie termin zapłaty raty czynszu stanowi moment powstania przychodu i nakłada obowiązek zaewidencjonowania go w tym dniu w księgach rachunkowych bez względu na to, czy najemca / dzierżawca opóźnia się z zapłatą. W sytuacji, gdy umowa przewiduje zapłatę czynszu w całości, za cały okres z góry, wówczas należy rozpoznać przychód od razu w pierwszym miesiącu od całej wymaganej kwoty do zapłaty. Zgodnie z zasadą powstawania przychodu podatkowego, po drugiej stronie transakcji powstaje koszt podatkowy, a zatem kwota czynszu stanowi koszt dla najemcy / dzierżawcy, zgodnie z art. 15 ustawy o pdop oraz art. 22 ustawy o pdof. Do kosztów uzyskania przychodu dzierżawca może zaliczyć również koszty związane z najmem czy dzierżawą, np. odpisy amortyzacyjne (jeżeli zgodnie z przepisami dzierżawiony środek trwały ewidencjonowany jest u najemcy lub u dzierżawcy), opłaty za energię, opłaty związane z użyciem dzierżawionego sprzętu, jeżeli zgodnie z treścią umowy dzierżawy obciążają one najemcę / dzierżawcę. Umowa dzierżawy w świetle podatku VAT Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Ustawodawca w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT wyjaśnia, iż przez dostawę towarów rozumie się również przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione; Niewątpliwie, umowa najmu lub dzierżawy dają możliwość użytkowania przedmiotu umowy, a zatem określonego towaru w sposób ciągły z możliwością wykorzystania go do celów zarobkowych, gdyż umowy zawierane są z reguły na określony okres za wynagrodzeniem. Najem i dzierżawa opodatkowana jest podstawową stawką, tj. 23%. W szczególnych przydatkach w ustawie przewidziane są zwolnienia z podatku lub obniżenie stawki podatku. Dotyczy to jednak dzierżawy gruntu na cele rolnicze (§ 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług) lub najmu / dzierżawy o charakterze mieszkalnym (art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Czynny podatnik VAT ma obowiązek wystawienia faktury na umówioną kwotę czynszu zgodnie z umową najmu lub dzierżawy. Jednostka korzystająca ze zwolnienia natomiast powinna wystawić rachunek za taką usługę. Obowiązek wystawienia faktury w przypadku najmu czy dzierżawy powstaje nie później niż z chwilą powstania obowiązku podatkowego, natomiast nie wcześniej niż 30 dni przed powstaniem tego obowiązku. Obowiązek podatkowy powstaje zatem z chwilą otrzymania zapłaty lub części zapłaty, ale nie później niż termin płatności określony w umowie najmu / dzierżawy. Reasumując, wynajem lub dzierżawa sprzętu biurowego stał się w obecnych czasach szczególnie modny. Związane jest to z korzyściami, jakie takie rozwiązanie ze sobą niesie. To nie tylko oszczędność dla dzierżawcy czy wynajmującego, ale również możliwość korzystania w wysokiej jakości towarów przy stosunkowo niewielkim nakładzie. Obecnie firmy umożliwiające wynajem bądź dzierżawę sprzętu i urządzeń biurowych prześcigają się w ofertach dotyczących jakości urządzeń jak i ceny czynszu za dany sprzęt. Korzystnym jest również przy tym fakt, iż koszty poniesione w związku z umową wynajmu / dzierżawy można zakwalifikować do kosztów podatkowych oraz daje możliwość obniżenia stawki podatku VAT ze strony najemcy / dzierżawcy. Leasing, pomimo obszernego omówienia w ustawie o rachunkowości, ustawie o CIT oraz przede wszystkim w Krajowym Standardzie Rachunkowości nr 5 „Leasing, najem, dzierżawa", nadal przysparza wielu problemów zarówno w rozliczeniach podatkowych, jak i ujęciu bilansowym. Pierwsze wątpliwości wiążą się z określeniem rodzaju leasingu na podstawie ustawy o rachunkowości oraz ustawy o CIT. Kolejnym problmem jest ewidencja księgowa wartości początkowej przedmiotu umowy leasingu lub rat leasingowych. Wątpliwości pojawiają się także przy ujmowaniu leasingu w kalkulacji CIT oraz rozpoznawaniu różnic przejściowych w podatku odroczonym. Kwalifikacja Zgodnie z art. 709 kodeksu cywilnego z umową leasingu mamy do czynienia, gdy finansujący, zwany również leasingodawcą, zobowiązuje się przekazać przedmiot umowy korzystającemu (leasingobiorcy), do użytkowania lub używania i pobierania pożytków na określony czas. Leasingobiorca w ramach umowy zobowiązuje się do płacenia wynagrodzenia zgodnie z uzgodnionym harmonogramem. Wynagrodzenie to musi być równe co najmniej cenie nabycia przedmiotu umowy przez leasingodawcę. Definicja ta pozwala określić, kiedy mamy do czynienia z umową leasingu, jednak dla potrzeb księgowych i podatkowych nie jest ona wystarczająca. O ile w ustawie o rachunkowości (dalej: uor) nie znajdziemy definicji leasingu, o tyle w art. 3 ust. 4 uor wskazano warunki, przy których spełnieniu przedmiot umowy leasingowej może być zaliczony do aktywów trwałych podmiotu korzystającego (leasingobiorcy). Są one następujące: - po zakończeniu okresu umowy, własność przedmiotu umowy jest przeniesiona na leasingobiorcę; - korzystający ma prawo nabycia przedmiotu umowy po jej zakończeniu po cenie niższej od wartości rynkowej z dnia nabycia; - umowa została zawarta na okres odpowiadający w dużej mierze okresowi ekonomicznej użyteczności przedmiotu umowy, przy czym czas trwania umowy nie może być krótszy niż 3 tego okresu; - suma zapłaconego wynagrodzenia leasingodawcy pomniejszona o dyskonto przewyższa 90 proc. wartości rynkowej przedmiotu umowy; - umowa zawiera przyrzeczenie leasingodawcy do przedłużenia lub ponownego zawarcia umowy z leasingobiorcą dotyczącej tego samego przedmiotu na warunkach korzystniejszych niż dotychczasowe; - umowa przewiduje możliwość rozwiązania umowy z zastrzeżeniem, że poniesione koszty oraz straty są pokrywane przez leasingobiorcę; - przedmiot umowy został indywidualnie dostosowany dla leasingobiorcy i bez wprowadzenia zmian nie może być on używany przez inne jednostki. Gdy spełniony jest przynajmniej jeden z powyższych warunków, to dla potrzeb prawa bilansowego umowa leasingu jest klasyfikowana jako leasing finansowy. Z kolei, jeżeli żaden z nich nie jest spełniony, to mamy do czynienia z leasingiem operacyjnym. Podobnie jak w ustawie o rachunkowości, w ustawie o CIT także rozróżnia się dwa rodzaje leasingu: operacyjny i finansowy, chociaż ustawa nie posługuje się wprost tymi pojęciami. Zgodnie z art. 17b ustawy o CIT, aby móc uznać leasing za operacyjny, musi on spełniać następujące kryteria: - okres umowy leasingu stanowi co najmniej 40 proc. normatywnego okresu amortyzacji przedmiotu leasingu dla rzeczy ruchomych i wartości niematerialnych i prawnych lub wynosi co najmniej pięć lat dla nieruchomości; - suma opłat po odliczeniu VAT jest większa bądź równa początkowej wartości przedmiotu umowy leasingu. Umowę leasingu uznaje się za umowę leasingu finansowego, gdy spełnia ona łącznie następujące warunki: - umowa została zawarta na czas oznaczony; - suma opłat po odliczeniu VAT jest większa bądź równa początkowej wartości przedmiotu umowy leasingu; - umowa zawiera postanowienie, że w okresie jej trwania to korzystający będzie dokonywał odpisów amortyzacyjnych. Jak ująć w księgach Wariant 1. Leasing finansowy, księgi leasingobiorcy Gdy korzystający stwierdzi, że umowa stanowi leasing finansowy w świetle przepisów uor, to w księgach rachunkowych powinien wykazać przedmiot umowy jako aktywa trwałe i drugostronnie jako zobowiązanie finansowe wobec leasingodawcy. Wartość początkowa przedmiotu leasingu ustalana jest jako niższa spośród wartości: rynkowej na dzień rozpoczęcia umowy lub zdyskontowanej sumy opłat leasingowych (dyskonto liczone jest przy pomocy stopy leasingu lub stopy korzystającego). Ponadto, przy rozpoznaniu leasingu finansowego dla celów ewidencji księgowej korzystający musi rozdzielić raty leasingowe na część kapitałową i odsetkową. Ta pierwsza zmniejsza zobowiązanie leasingowe, podczas gdy część odsetkowa zostaje wykazana jako koszty finansowe. Przykład Spółka jako korzystający podpisała umowę leasingu na środek trwały. Wartość rynkowa przedmiotu leasingu na dzień rozpoczęcia umowy to 20 000 zł, zdyskontowana suma opłat leasingowych wynosi 22 500 zł. Spółka ustaliła, że umowa stanowi leasing finansowy. Miesięczna opłata leasingowa wynosi 550 zł + 23 proc. VAT, z czego 450 zł to część kapitałowa, a 100 zł część odsetkowa. Spółka amortyzuje podobne środki trwałe stawką 15 proc. rocznie, w związku z czym amortyzacja miesięczna wynosi 250 zł. Spółka ma prawo do pełnego odliczenia VAT oraz nie stosuje konta „Rozliczenie zakupu". Ewidencja księgowa: 1. Ewidencja przyjęcia środka trwałego u leasingobiorcy Wn „Środki trwałe" 20 000 zł Ma „Rozrachunki z leasingodawcą" 20 000 zł 2. Ewidencja miesięcznej faktury za opłatę leasingową Wn „Rozrachunki z leasingodawcą" 450 zł Wn „Koszty finansowe" 100 zł Wn „VAT naliczony" 126,50 zł Ma „Rozrachunki z dostawcami" 676,50 zł 3. Ewidencja miesięcznej amortyzacji przedmiotu leasingu Wn „Amortyzacja" 250 zł Ma „Umorzenie" 250 zł Wariant 2. Leasing finansowy, księgi leasingodawcy Finansujący prezentuje przedmiot umowy leasingu finansowego jako długo- lub krótkoterminowe aktywa finansowe z tytułu należności w wartości inwestycji leasingowej netto. Leasingodawca również dzieli raty leasingowe na część kapitałową i odsetkową. W przypadku, gdy leasing jest działalnością operacyjną jednostki, to część odsetkowa zaliczana jest do przychodów ze sprzedaży. W przeciwnym razie ewidencjonowana jest jako przychody finansowe. Część kapitałowa natomiast traktowana jest jako spłata należności od leasingobiorcy. Przykład Spółka jako finansujący podpisała umowę leasingu. Wartość rynkowa przedmiotu leasingu na dzień rozpoczęcia umowy to 20 000 zł, zdyskontowana suma opłat leasingowych wynosi 22 500 zł. Przed podpisaniem umowy finansujący rozpoznawał jej przedmiot w swoich księgach jako środek trwały. Spółka wystawiła fakturę na miesięczna opłatę leasingową w wysokości 550 zł, z czego 450 zł to część kapitałowa, a 100 zł część odsetkowa. Leasing jest działalnością operacyjną spółki. Stawka VAT wynosi 23 proc. Ewidencja księgowa: 1. Ewidencja przeniesienia środka trwałego do leasingobiorcy Wn „Należności od leasingobiorcy" 20 000 zł Ma „Środki trwałe" 20 000 zł 2. Ewidencja faktury za miesięczną opłatę leasingową Wn „Rozrachunki z odbiorcami" 676,50 zł Ma „Przychody ze sprzedaży" 100 zł Ma „Należności od leasingobiorcy" 450 zł Ma „VAT należny" 126,50 zł Wariant 3. Leasing operacyjny, księgi leasingobiorcy Gdy korzystający oceni, że umowa jest leasingiem operacyjnym w świetle przepisów uor, to zalicza opłaty leasingowe do poszczególnych kategorii kosztów, w zależności od stosowanego wariantu rachunku zysków i strat. Jeśli stosuje wariant porównawczy, to księguje opłaty w kosztach działalności operacyjnej lub w pozostałych kosztach operacyjnych. Natomiast jeśli stosuje wariant kalkulacyjny, to zalicza raty do kosztów wytworzenia, ogólnego zarządu, sprzedaży bądź do kosztów pozostałej działalności operacyjnej. W obu wariantach to, do której kategorii zostają zaliczone koszty, zależy od celu użytkowania przedmiotu leasingu. Korzystający rozpoznaje koszty równomiernie zgodnie z harmonogramem spłat. Jeśli jednak istnieją przesłanki do innego rozłożenia kolejnych opłat, to Krajowy Standard Rachunkowości nr 5 przewiduje taką możliwość. Przykład Spółka jako korzystający podpisała umowę leasingu. Spółka ustaliła, że jest to leasing operacyjny. Spółka otrzymała fakturę miesięczną na opłatę leasingową wynoszącą 550 zł + 23 proc. VAT. Przedmiot umowy leasingu jest używany w celach związanych z pozostałą działalnością operacyjną spółki. Spółka prowadzi ewidencję tylko w czwartym zespole kont. Spółka ma prawo do pełnego odliczenia VAT oraz nie stosuje konta „Rozliczenie zakupu". Ewidencja księgowa: 1. Ewidencja faktury za miesięczną opłatę leasingową Wn „Pozostałe koszty operacyjne" 550 zł Wn „VAT naliczony" 126,50 zł Ma „Rozrachunki z dostawcami" 676,50 zł Wariant 4. Leasing operacyjny, księgi leasingodawcy Dla finansującego przedmiot umowy leasingu stanowi aktywa trwałe, od których dokonuje on odpisów amortyzacyjnych analogicznie jak od podobnych aktywów trwałych. Opłaty leasingowe, podobnie jak w przypadku leasingu finansowego, przypisuje się do danej kategorii przychodów w zależności od tego, jakim rodzajem działalności jest leasing. Gdy jest to działalność operacyjna, to przychody zalicza się do przychodów ze sprzedaży produktów. W przeciwnym razie są to pozostałe przychody operacyjne. Odpisy amortyzacyjne należy wtedy wykazać jako pozostałe koszty operacyjne. Co do zasady, przychody rozpoznawane są w poszczególnych okresach równomiernie, jeśli jednak zachodzą ku temu przesłanki, to Krajowy Standard Rachunkowości nr 5 umożliwia rozpoznawanie przychodów w innym podziale. Przykład Spółka jako finansujący podpisała umowę leasingu. Spółka wystawiła fakturę na miesięczna opłatę leasingową w wysokości 550 zł + 23 proc. VAT. Leasing stanowi dla spółki działalność operacyjną. Środek trwały amortyzowany jest stawką roczną równą 15 proc. Ewidencja księgowa: 1. Ewidencja faktury za miesięczną opłatę leasingową Wn „Rozrachunki z odbiorcami" 676,50 zł Ma „Przychody ze sprzedaży" 550 zł Ma „VAT należny" 126,50 zł 2. Ewidencja miesięcznej amortyzacji przedmiotu leasingu Wn „Amortyzacja" 250 zł Ma „Umorzenie 250 zł